12. ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΠΛΑΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΟΙΑ ΟΡΓΑΝΙΔΙΑ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ; (ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ & ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ)
Σύνθεση & Ρόλος: Υδατικό περιβάλλον με διαλυμένες πρωτεΐνες, ιόντα και σκελετικά ινίδια. Χώρος διεξαγωγής της γλυκόλυσης.
Βασικά Οργανίδια & Λειτουργίες:
• Μιτοχόνδρια: Παραγωγή ενέργειας (ATP) μέσω κυτταρικής αναπνοής.
• Αδρό Ενδοπλασματικό Δίκτυο (ΑΕΔ): Φέρει ριβοσώματα, συνθέτει και μεταφέρει πρωτεΐνες.
• Λείο Ενδοπλασματικό Δίκτυο (ΛΕΔ): Σύνθεση λιπιδίων, μεταβολισμός υδατανθράκων, αποτοξίνωση.
• Συσκευή Golgi: Τροποποίηση, ταξινόμηση και συσκευασία πρωτεϊνών σε κυστίδια.
• Λυσοσώματα: Ενδοκυττάρια πέψη και αποικοδόμηση άχρηστων μορίων.
• Υπεροξυσωμάτια: Οξειδωτικές αντιδράσεις και εξουδετέρωση τοξικών ουσιών (H2O2).
• Χλωροπλάστες (μόνο σε φυτά): Φωτοσύνθεση (μετατροπή ηλιακής ενέργειας σε χημική).
• Χυμοτόπια / Κενοτόπια: Αποθήκευση νερού, θρεπτικών συστατικών και αποβλήτων.
13. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟΔΙΑΛΥΜΑ ΚΑΙ ΠΟΙΕΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΒΙΟΧΗΜΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΛΑΜΒΑΝΟΥΝ ΧΩΡΑ ΣΕ ΑΥΤΟ;
Ορισμός & Σύνθεση: Το υγρό κλάσμα του κυτταροπλάσματος (χωρίς τα οργανίδια). Αποτελείται κατά 70-80% από νερό, ιόντα (K+, Na+, Ca2+, Mg2+), πρωτεΐνες και RNA.
Κύριες Βιοχημικές Διεργασίες:
• Γλυκόλυση: Αρχική διάσπαση της γλυκόζης σε πυροσταφυλικό οξύ με παράλληλη παραγωγή ATP.
• Πρωτεϊνοσύνθεση: Μετάφραση του mRNA στα ελεύθερα ριβοσώματα.
• Οδός Πεντοζοφωσφορικών: Παραγωγή NADPH και πεντοζών για τη σύνθεση νουκλεοτιδίων.
• Μεταβολισμός Αμινοξέων: Σύνθεση και αποικοδόμηση αμινοξέων.
• Μεταγωγή Σημάτων: Ενεργοποίηση καταρρακτών σηματοδότησης σε περιβαλλοντικά ερεθίσματα.