ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ

Θεμελιώδεις Αρχές, Δομή, Λειτουργίες & Εξελικτική Προέλευση των Κυττάρων

1. ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΘΕΜΕΛΙΩΔΗΣ ΜΟΝΑΔΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΕΠΙΚΡΑΤΟΥΣΑ ΘΕΩΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ;

Θεμελιώδης μονάδα: Το κύτταρο αποτελεί τη βασική δομική, λειτουργική και αναπαραγωγική μονάδα όλων των ζωντανών οργανισμών (από τα βακτήρια έως τον άνθρωπο).

Βασικές κυτταρικές ιδιότητες: Διαθέτει δομές για τη διατήρηση της ζωής, τη μεταβολική δραστηριότητα, την αναπαραγωγή και την εξέλιξη μέσω του DNA. Διακρίνεται σε προκαρυωτικό και ευκαρυωτικό.

Επικρατούσα Θεωρία (Ενδοσυμβίωση): Τα ευκαρυωτικά κύτταρα προέκυψαν όταν μεγαλύτεροι προκαρυωτικοί ξενιστές ενσωμάτωσαν μικρότερους προκαρυωτικούς οργανισμούς.

Προέλευση Μιτοχονδρίων & Χλωροπλαστών:

• Τα μιτοχόνδρια προήλθαν από αερόβια ελεύθερα βακτήρια.

• Οι χλωροπλάστες προήλθαν από φωτοσυνθετικά κυανοβακτήρια.

Επιστημονικές Ενδείξεις: Μιτοχόνδρια και χλωροπλάστες διαθέτουν δικό τους κυκλικό DNA, ριβοσώματα βακτηριακού τύπου και διπλή μεμβράνη (λόγω φαγοκυττάρωσης).

2. ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΒΑΣΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΟΝΤΑΙ ΟΛΑ ΤΑ ΚΥΤΤΑΡΑ ΚΑΙ, ΚΑΤ' ΕΠΕΚΤΑΣΗ, ΟΛΑ ΤΑ ΕΜΒΙΑ ΟΝΤΑ;

Μεταβολισμός: Σύνολο χημικών αντιδράσεων χωρισμένες σε:

• Καταβολισμό: Διάσπαση οργανικών μορίων για παραγωγή ενέργειας (ATP).

• Αναβολισμό: Σύνθεση νέων βιομορίων με κατανάλωση ενέργειας.

Αντιγραφή & Μεταβίβαση Γενετικού Υλικού: Πιστότητα μεταφοράς της γενετικής πληροφορίας (DNA) στις επόμενες γενιές.

Αναπαραγωγή & Ανάπτυξη: Μονοκύτταροι οργανισμοί αναπαράγονται με δυϊκή σχάση, ενώ τα πολυκύτταρα κύτταρα διαιρούνται μιτωτικά για αύξηση μεγέθους και ανανέωση ιστών.

Απόκριση σε Ερεθίσματα: Ανίχνευση περιβαλλοντικών μεταβολών (χημειοταξία βακτηρίων, φωτοτροπισμός φυτών, νευρική σηματοδότηση).

Διατήρηση Ομοιόστασης: Αυστηρή ρύθμιση του εσωτερικού περιβάλλοντος (pH, συγκέντρωση ιόντων, νερού και θρεπτικών συστατικών).